Zdrowienie emocjonalne

Proces przemiany w życiu emocjonalnym warto jest rozpocząć od poznania zdrowego sposobu radzenia sobie z emocjami, by następnie sukcesywnie zacząć wprowadzać go w życie. Zdrowe funkcjonowanie emocjonalne składa się z trzech elementów: rozpoznania swoich emocji, nazwania ich oraz wyrażenia.

 

 

Rozpoznawanie i nazywanie swoich emocji:

 

 

By móc odpowiednio radzić sobie ze światem swoich emocji, musisz zacząć od prawidłowego identyfikowania tego, co czujesz. Dopóki nie zaczniesz tego robić oraz nie zaczniesz rozpoznawać, czego znakiem są twoje emocje, dopóty nie będziesz miał szansy dokonać istotnych zmian w tej dziedzinie. Zmiany (konkretne zachowania) tylko wtedy przyniosą oczekiwany rezultat, jeśli w sposób logiczny będą miały związek z odczuwanymi emocjami. W przeciwnym wypadku nie przyniosą one rezultatu. Na przykład, jeśli poczucie krzywdy błędnie rozpoznasz jako poczucie winy i zaczniesz przepraszać swojego krzywdziciela, to z pewnością twój stan emocjonalny się nie poprawi, a wręcz się pogorszy. Dlatego tak ważne jest adekwatne rozpoznanie swoich emocji. Rozpoznawanie ich warto jest rozpocząć od uświadomienia sobie, że ciągle znajdujesz się w jakimś stanie emocjonalnym (nawet podczas czytania tego teksu). Uczucia, które przeżywasz stale informują cię o znaczeniu danych okoliczności dla ciebie, oraz dostarczają ci energii, by kierować twoim zachowaniem. W tym momencie możesz np. czuć zaciekawienie i odczuwać w związku z tym chęć czytania dalej, lub znudzenie (choć mam nadzieję, że tak nie jest), w związku z czym narasta w tobie ochota na zmianę aktywności. Niektórym ludziom łatwiej niż innym przychodzi spontaniczne rozpoznawanie swoich stanów emocjonalnych. To, jak umiejętnie rozpoznajesz swoje emocje, zależy od twojego wychowania oraz od tego, na ile praktykowałeś tę umiejętność w swoim życiu (nałóg niestety silnie ją zaburza). U niektórych osób określenie stanów emocjonalnych sprowadza się jedynie do stwierdzenia „czuję się dobrze lub źle”. Takie stwierdzenie jest całkowicie niepraktyczne. Czując się źle i nie wiedząc nic poza tym, nie jest się w stanie określić odpowiedniego rodzaju zachowania, które temu enigmatycznemu „źle” zaradzi. Niezależnie jednak od tego, jak dobrze rozpoznajesz swoje emocje, warto jest stale doskonalić tę umiejętność. Naukę warto jest zacząć od wytworzenia w sobie nawyku samoobserwacji pod kontem przeżywanych emocji. Pamiętając, że to różne wydarzenia wywołują emocje (te wewnętrzne i zewnętrzne), kiedy się coś dzieje, poświęć chwilę czasu i zastanów się, co czujesz. Nie zawsze łatwo jest to określić, wtedy z pomocą może przyjść ci twoje ciało. Ponieważ twój organizm nigdy cię nie okłamuje odnośnie tego, co czuje, możesz nauczyć się rozpoznawać sygnały, jakie wysyła, gdy przeżywasz różne stany emocjonalne. Możesz np. zaobserwować, że zawsze, gdy się boisz, czujesz szybsze bicie serca i skraca ci się oddech, a gdy się złościsz, zaczynają ci się pocić dłonie itp. Jeśli zaczniesz to regularnie ćwiczyć, z czasem zaczniesz rozpoznawać schematy własnego życia emocjonalnego. Z łatwością będzie ci również przychodziło rozpoznawanie emocji, jak i ich odpowiednie nazywanie. Nauka identyfikowania swoich emocji jest taką nauką, jak każda inna i błędem byłoby sądzić, że ludzie posiadają tę zdolność od urodzenia. Cel, do którego powinieneś dążyć to umiejętność wiązania konkretnych zdarzeń z emocjami, jakie u ciebie one wywołały. Z czasem powinieneś umieć bez trudu określić, co czujesz w dowolnym momencie dnia. Pamiętaj, że w jednym momencie możesz odczuwać więcej, niż jedną emocję naraz, jak również, że emocje różnią się od siebie w swoim nasileniu. Emocje mają bowiem różne stopnie. Możesz czuć zadowolenie, radość, ekscytację lub nawet euforię, zależnie od tego, jak silna jest dana emocja. Niezwykle przydatnym narzędziem w nauce odczytywania swoich emocji jest tak zwany „dzienniczek uczuć”. Prowadzi się go tak, jak zwykły dziennik, z tą różnicą, że nie wpisuje się w nim wspomnień i wydarzeń, natomiast notuje się w nim swoje przeżycia emocjonalne. Dzienniczek uczuć może wyglądać np. tak:

 

 

 

Zdarzenie Ciało Emocje Twoja reakcja Skutek
Konkretne wydarzenie, które dało początek odczuwanym emocjom. Reakcja fizjologiczna ciała na to zdarzenie. Opis konkretnych zmian i odczuć jakie w nim dostrzegłeś. Nazwy emocji jakie ci towarzyszyły, w trakcie tego zdarzenia. Opis twojego zachowania w konkretnej sytuacji. Jaki skutek wywarło na twoje emocje, twoja reakcja w tej sytuacji.

 

Dodatkowe informacje jak prowadzić dzienniczek i pomoce znajdziesz tu -> „Dzienniczek uczuć”

 

 

 

 

Wyrażanie swoich emocji:

 

 

Dzienniczek uczuć jest wprowadzeniem w drugą część nauki zdrowego radzenia sobie z emocjami, a mianowicie w ich adekwatne wyrażanie i radzenie sobie z nimi. Gdy znajdujesz się w jakiejś sytuacji, twoje emocje sygnalizują, jak jest odbierana przez ciało (np. jako zagrożenie lub szansę). Wszystko to, co robisz w trakcie danego zdarzenia (nawet brak działania jest działaniem) będzie miało wpływ na to, jak się będziesz czuł. Twoim zadaniem jest zacząć rozpoznawać, jak poszczególne reakcje wpływają na emocjonalny wynik danego zdarzenia. Chodzi o to, byś dostrzegł własny wpływ na świat swoich emocji. Przykładowo, jeśli w jakiejś sytuacji poczułeś się skrępowany, to czy umiałeś tak zareagować, by poradzić sobie z tym uczuciem (np. zaprotestować wobec osoby, która narusza twoje granice)? Czy raczej zdusiłeś w sobie uczucia, w skutek czego jeszcze przez dłuższy czas czułeś napięcie i wstyd? Właśnie związek pomiędzy emocjami, a twoim zachowaniem jest tak istotny. Wcześniej, gdy odczuwałeś jakieś emocje, mogłeś je po prostu stłumić dzięki zachowaniom seksualnym oraz poczuć ulgę i przyjemność. Teraz, by czuć się tak, jak byś chciał, musisz wykazać się konkretnym zachowaniem, które przyniesie oczekiwany rezultat. Kiedy piszę o rezultatach, nie mam na myśli egoizmu. Na przykład, czasami jedynym sposobem, by przestać mieć poczucie winy w stosunku do innej osoby jest przeproszenie jej i zadośćuczynienie w celu naprawy relacji. Takie zachowanie daje szanse wyeliminowania nie tylko emocji samej w sobie, ale źródła jej objawów. Życie zgodne z emocjami pozwala również żyć w zgodzie ze swoimi wartościami oraz przekonaniami. Możliwe, że przez lata tłumiłeś świadomość pewnych emocji, ale one ciągle przypominają ci o tym, jak byś naprawdę chciał, by wyglądało twoje życie.

Każdy z nas nosi w sobie pragnienie miłości, sprawiedliwości, szacunku, bliskości itd. Seks na chwilę zaspokaja emocjonalnie potrzebę bliskości, miłości i poczucia wartości. Jednak prawdziwe zaspokojenie tych potrzeb i związanych z nimi emocji (np. poczucia samotności), możliwe jest tylko poprzez świadome, ukierunkowane działanie. Kiedy zaczniesz zachowywać się w sposób, który współgra z twoimi emocjami oraz wartościami, to zaczniesz odkrywać, że doświadczasz, możliwe, że pierwszy raz od dawna, prawdziwego uczucia ulgi i zaspokojenia. Czasem pojawia się konflikt pomiędzy odczuwaną emocją a wyznawanymi wartościami. Najczęściej dzieje się tak kiedy pragniemy zrobić coś, co uważamy za słuszne przy jednoczesnym odczuwaniu strachu. W takich przypadkach postąpienie zgodnie z wewnętrzną normą wymaga działania wbrew emocjom. Skutkiem tego może być chwilowe uczucie dyskomfortu (np. lęk, obawa, napięcie), ale ostatecznie działanie zgodnie z własnym systemem wartości daje dużo pozytywniejszy efekt zarówno emocjonalny (poczucie satysfakcji, spełnienia, dumy), jak i życiowy (osiąganie celów, które naprawdę są istotne). To o czym jeszcze warto pamiętać to to, że nie wszystkim emocjom trzeba ulegać i zaspokajać w sposób bezpośredni. Jeśli czujesz złość, nie znaczy, że masz kogoś pobić. Zastanów się raczej, co cię złości, jakie jest źródło danej emocji i co możesz zrobić, by tę sytuację zmienić? Warto sobie zawsze zdawać sprawę z momentów, kiedy świadomie nie działamy zgodnie z emocjami. Kiedy tak się dzieje, może gromadzić się w nas napięcie, które trzeba umieć rozładować. Doskonałymi sposobami na to są rozmowa, modlitwa, sport i relaks.

 

Podsumowując, zdrowy sposób radzenia sobie z emocjami obejmuje:

 

 

• Adekwatne rozpoznanie i działanie zgodne z emocją, gdy jest to możliwe i zgodne z twoimi wartościami i normami (np. odłożenie słuchawki, gdy osoba po drugiej stronie cię obraża)

 

 

• Powstrzymanie się od wyrażenia emocji, gdy okoliczności nie sprzyjają, bądź jest to sprzeczne z wartościami, i zdrowe rozładowanie emocji później (np. opowiedzenie żonie o ciężkim dniu w pracy)

 

 

• Konsekwentne postępowanie zgodnie z wyznawanymi wartościami i celami życiowymi, które owocuje najpełniejszym stanem spokoju i satysfakcji emocjonalnej (np. dochowywanie wierności żonie, niezależnie od chwilowych, ulotnych stanów emocjonalnych odczuwanych w obecności innych atrakcyjnych osób)

Czytaj dalej „Porzucenie nałogowego regulowania emocji”